Προστασία και ανάδειξη της παραδοσιακής φορεσιάς του Γκουιτζόου

2022-12-01 14:20:44    Εύα Παπαζή

Μια έκθεση άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του Γκουιτζόου που πραγματοποιήθηκε στο Μεξικό τον Σεπτέμβριο του 2016. [Η φωτογραφία παρέχεται στην China Daily]

Ως ιδρύτρια ενός μουσείου στο Γκουιγιάνγκ, η Τσεν Γιουετσιάο έχει την αποστολή να προστατεύσει, να κληρονομήσει και να εκλαϊκεύσει την κουλτούρα της παραδοσιακής φορεσιάς.

Με έκταση 1.600 τετραγωνικών μέτρων, το Μουσείο Πολύχρωμης Τέχνης και Εθνικής Φορεσιάς στο Γκουιγιάνγκ, στην επαρχία Γκουιτζόου, συλλέγει αντιπροσωπευτικές φορεσιές, αξεσουάρ και αντικείμενα από την καθημερινή ζωή 17 εθνοτήτων που ζουν στο Γκουιτζόου, συμπεριλαμβανομένων των Μιάο, Ντονγκ και Σουέι.

Το μουσείο διαθέτει μια άφθονη συλλογή και μεγάλη επιρροή. Περιλήφθηκε μεταξύ των «10 κορυφαίων ιδιωτικών μουσείων στο Γκουιτζόου» από την επαρχιακή κυβέρνηση το 2021. «Συλλέγω ρούχα των τοπικών εθνοτήτων για πάνω από μια δεκαετία. Κάνοντας αυτό, θέλω να παρουσιάσω το ‘DNA’ των εθνοτικών ομάδων και ένα αίσθημα νοσταλγίας», όπως λέει η Τσεν Γιουετσιάο, ιδρύτρια του μουσείου.

Μιλώντας για την ίδρυση του μουσείου, η 42χρονη λέει ότι τα παραδοσιακά χωριά κληροδοτούν τη σοφία της ζωής και εκφράζουν τον πολιτισμό τους και τις τέχνες τους με τα τοπικά χαρακτηριστικά τους. Με πάθος για αυτούς τους πληθυσμούς, έχει επισκεφτεί σχεδόν όλα τα χωριά των διαφόρων εθνοτήτων στο Γκουιτζόου.

Η Τσεν, που κατάγεται από την εθνότητα των Τζουάνγκ, αγαπούσε το κέντημα από την παιδική της ηλικία. Κάποτε εντυπωσιαζόταν από τα επιδέξια χέρια των γειτόνων της που μετέτρεπαν τις πολύχρωμες κλωστές σε πεταλούδες.

Κατά τη διάρκεια του κολεγίου, η Τσεν εργάστηκε ως μεταφράστρια για ξένους τουρίστες που τους έφερνε στα βουνά για να μάθουν για την εθνική κουλτούρα του Γκουιτζόου. Είδε πόσο εντυπωσιάζονταν από τα κεντήματα των Μιάο, αγοράζοντας πολλά κομμάτια. «Από τότε, αποφάσισα να γίνω προστάτης και κληρονόμος της εθνικής και ενδυματολογικής κουλτούρας του Γκουιτζόου», λέει η ίδια.

Στη συνέχεια άρχισε να ταξιδεύει σε εθνικά χωριά στο Γκουιτζόου, επισκεπτόμενη τους συνεχιστές της κάθε τοπικής χειροτεχνίας και συλλέγοντας μεγάλο αριθμό παραδοσιακών φορεσιών, κεντητών καθώς και ειδών καθημερινής χρήσης.

Όλα αυτά τα χρόνια έγινε γνωστή επειδή όταν συναντά φτωχές οικογένειες, χωρικούς με ασθένειες, κεντήτριες που αντιμετωπίζουν τα βάρη της ζωής και παιδιά που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά στις σπουδές τους, τους δίνει εκατοντάδες και μερικές φορές χιλιάδες γιουάν για βοήθεια.

Σταδιακά έγινε δημοφιλής συλλέκτρια στο Γκουιτζόου και καθώς η συλλογή της μεγάλωνε, αγόρασε ένα σπίτι για να την αποθηκεύσει. «Παλιά, η συλλογή μου ήταν κρυμμένη σε μια αποθήκη, χωρίς μέρος ή πλατφόρμα για να την εκθέσω».

Το 2015, η κυβέρνηση της περιοχής Γκουανσανχού στο Γκουιγιάνγκ κάλεσε την Τσεν να ανοίξει ένα μουσείο, παρουσιάζοντας τη συλλογή της για να ευαισθητοποιήσει περισσότερους ανθρώπους για την ανάγκη να εκτιμούν, να προστατεύουν και να αναπτύσσουν την εθνοτική κουλτούρα των φορεσιών του Γκουιτζόου. Μετά από έξι μήνες προετοιμασίας, το Μουσείο Πολύχρωμης Τέχνης και Εθνικής Φορεσιάς άνοιξε δωρεάν για το κοινό στις 12 Απριλίου 2016. Παρέχει έναν βελτιστοποιημένο χώρο για εκθέσεις, ακαδημαϊκή έρευνα, κληρονομιά άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και πολιτιστικές ανταλλαγές.

Το μουσείο διαθέτει 1.000 σετ κοστουμιών και περισσότερα από 20.000 εξαιρετικά κεντήματα, πάνω από το 80 τοις εκατό των οποίων είναι σε επίπεδο πολιτιστικών κειμηλίων. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται σχεδόν όλοι οι τύποι φορεσιάς των Μιάο, που παρουσιάζουν μια ποικιλία μοτίβων κεντήματος και τις συνήθειες ντυσίματος των ανθρώπων της φυλής Μιάο. Υπάρχουν επίσης χιλιάδες αντίκες στη συλλογή, συμπεριλαμβανομένων δοχείων, αντικειμένων από μπαμπού και γλυπτών από πέτρα και ξύλο.

Αντικείμενα πολιτιστικής κληρονομιάς της επαρχίας Γκουιτζόου ενώ παρουσιάζονται στη Μάλτα τον Σεπτέμβριο του 2017 (αριστερά), ενώ πραγματοποιείται ένα εργαστήριο για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά (δεξιά).[Η φωτογραφία παρέχεται στην China Daily]

Από την έναρξη της λειτουργίας του, το μουσείο έχει προσελκύσει περίπου 500.000 επισκέπτες και 500 εκπαιδευτικές περιηγήσεις για τουρισμό και ακαδημαϊκές ανταλλαγές. Εκτός από ντόπιους πολίτες και ταξιδιώτες, οι επισκέπτες περιλαμβάνουν επίσης ερευνητές ενδυματολογίας, ειδικούς ανθρωπολογίας και σχεδιαστές.

Σύμφωνα με την Τσεν, το μουσείο ακολουθεί μια αμφίδρομη αναπτυξιακή οδό «βγαίνω έξω» και «φέρνω μέσα». Έχει πάρει τις συλλογές της σε πολλές εκθέσεις και εκδηλώσεις, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. «Έχουμε φιλοξενήσει εκδηλώσεις μόδας με τις εθνοτικές μας φορεσιές σε πολλές χώρες, όπως η Δανία, το Μεξικό, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία», λέει η ίδια. «Τα παραδοσιακά ρούχα των Μιάο με σχέδια πουλιών είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας με εκατοντάδες περίτεχνα βήματα. Οι εθνοτικές ομάδες στο Γκουιτζόου δεν έχουν επώνυμους σχεδιαστές μόδας, αλλά όλοι είναι (σχεδιαστές)».

Από το 2015 έως το 2019, η Τσεν μετέφερε τους εθνοτικούς θησαυρούς της σε περισσότερες από 20 χώρες και περιοχές για έκθεση και το 2020, η συλλογή της μπήκε και στο Εθνικό Μουσείο της Κίνας. Έχει δωρίσει 18 σετ εθνοτικών κοστουμιών του Γκουιτζόου στο Εθνικό Μουσείο της Κίνας και 10 κεντήματα στην UNESCO.

Η Τζανγκ Χουιπίνγκ, μέλος του προσωπικού του μουσείου, λέει ότι η Τσεν έχει έντονο αίσθημα ευθύνης και ηγεσία, καθώς και καινοτόμο πνεύμα και ταλέντο για επαγγελματική έρευνα. «Έχει επιτύχει πολλά πράγματα, ειδικά στην έρευνα, την προστασία και την κληρονομιά της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς», λέει η Τζανγκ. «Στον μακρύ δρόμο της κληρονομιάς και της προστασίας της εθνικής κουλτούρας στο Γκουιτζόου, η Τσεν προσπαθεί να ενθαρρύνει τους πάντες γύρω της, έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να κατανοήσουν τη μακρά ιστορία και τον πολιτισμό της επαρχίας Γκουιτζόου και την εξαίσια εθνική δεξιοτεχνία της.

Από το 2003, η Τσεν έχει δημοσιεύσει επτά ακαδημαϊκά δοκίμια, καθώς και μερικά βιβλία, σχετικά με την παραδοσιακή εθνοτική φορεσιά στο Γκουιτζόου. Παράλληλα με τη διαχείριση του μουσείου, η Τσεν έχει πολλές άλλες ευθύνες, όπως ως μέλος της 11ης εκτελεστικής επιτροπής της Ομοσπονδίας Γυναικών της Επαρχίας Γκουιτζόου, ως αντιπρόεδρος της Εταιρείας Κινεζικής Ιστορικής Ενδυμασίας στο Πεκίνο και ως εμπειρογνώμονας τέχνης στο 1ο Λύκειο του Γκουιτζόου. Είναι επίσης διορισμένη πρέσβειρα του κεντήματος Μιάο από το γραφείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του Εθνικού Συμβουλίου Κλωστοϋφαντουργίας και Ένδυσης της Κίνας.

Η Τσεν λέει ότι, την τελευταία δεκαετία, η ανάπτυξη των ιδιωτικών μουσείων ανθεί και ο αυξανόμενος αριθμός των συλλογών και η όλο και πιο έντονη ατμόσφαιρα προώθησης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς την έχουν κάνει να αισθάνεται πολιτιστική αυτοπεποίθηση. 

Αντικείμενα της πολιτιστικής κληρονομιάς της επαρχίας Γκουιτζόου εκτίθενται στη Μάλτα (αριστερά) τον Σεπτέμβριο του 2017, ενώ πραγματοποιείται ένα εργαστήριο για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά (δεξιά).[Η φωτογραφία παρέχεται στην China Daily]

«Όταν χτίσαμε το μουσείο μας το 2015, δεν υπήρχαν περισσότερα από 10 ιδιωτικά μουσεία στο Γκουιτζόου, αλλά τώρα υπάρχουν αρκετά που ειδικεύονται μόνο στο κέντημα Μιάο», λέει η Τσεν. «Είναι ένα καλό φαινόμενο που επιτρέπει σε περισσότερους ανθρώπους να μάθουν και να ερωτευτούν την άυλη πολιτιστική κληρονομιά». Η Τσεν υποστηρίζει ότι η πλούσια εθνική παράδοση είναι ένα από τα πολιτιστικά πλεονεκτήματα της Γκουιτζόου και ελπίζει ότι περισσότερες επιχειρήσεις θα έρθουν και θα επενδύσουν στην επαρχία της.

Όσο για τα μελλοντικά της σχέδια για το μουσείο, η Τσεν λέει ότι το μουσείο είναι για τη δημόσια ευημερία και θα συνεχίσει να πραγματοποιεί εκθέσεις με διαφορετικά θέματα και βαθύτερες ανταλλαγές με άλλα ιδρύματα στη χώρα. «Θα πάμε στα σχολεία για να κάνουμε διαλέξεις για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, να κάνουμε έρευνα πεδίου και να εκλαϊκεύσουμε τη γνώση. Η κατεύθυνσή μας είναι να ενσωματώσουμε καλύτερα την άυλη πολιτιστική κληρονομιά στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων».